Mobil Adres Girişi: Uygulamada Kolay Adres Seçimi

Telefonda adres yazmak, masaüstündeki aynı formu doldurmaktan çok daha zahmetlidir. Klavye ekranın yarısını kaplar, uzun açılır listeler parmakla zor kaydırılır ve kullanıcı çoğu zaman yürürken ya da başka bir işin arasında sipariş verir. Bu yüzden mobil adres girişi yalnız bir form tasarımı meselesi değildir. Sepetin tamamlanması, kuryenin doğru kapıya gitmesi ve müşteri hizmetlerine düşen düzeltme talepleri doğrudan bu ekranla ilgilidir. Bu yazı, küçük ekranda adres seçimini hızlandıran ve hataları azaltan dört ilkeyi ele alıyor. Her ilke için ekiplerin karar verirken kullanabileceği ölçütler de veriliyor.

Mobil adres girişinde hatalar nereden doğar?

Hatalı adreslerin önemli bir kısmı kullanıcının dikkatsizliğinden değil, akışın kendisinden kaynaklanır. Mobilde tekrar tekrar görülen sorunlar şunlardır:

• Uzun kaydırmalı listeler: 81 il arasından parmakla kaydırarak seçim yapmak yavaştır. Yanlış satıra dokunma ihtimali de yüksektir.
• Serbest metin alanları: "Bagdat cad. no 12" gibi kısaltmalı ve Türkçe karaktersiz yazımlar, operasyon tarafında yorumlanması gereken metinlere dönüşür.
• Aynı adlı mahalleler: Bir ilçede aynı adı taşıyan birden fazla kayıt bulunabilir. Ayırt edici bilgi gösterilmezse kullanıcı yanlış olanı seçebilir.
• Kesintiler: Bir bildirim ya da arama yüzünden uygulamadan çıkan kullanıcı, döndüğünde formu boş bulursa ya baştan başlar ya da vazgeçer.

İyi tasarlanmış bir akış bu noktaların her birinde kullanıcının işini azaltır ve yanlış seçimi zorlaştırır.

Arama öncelikli giriş: önce yazdırın, sonra seçtirin

Mobilde en etkili yaklaşım, kullanıcıya önce tek bir arama kutusu sunmaktır. Kullanıcı mahalle ya da sokak adının birkaç harfini yazar, sistem ona uygun önerileri listeler. Öneride tam hiyerarşi görünür; örneğin "Bağdat Caddesi, Caddebostan, Kadıköy, İstanbul". Kullanıcı tek dokunuşla il, ilçe, mahalle ve sokak alanlarını birlikte doldurmuş olur.

API Türkiye'nin akıllı adres araması bu akışa uygun çalışır. Yazım hatalarına ve Türkçe karakter farklarına toleranslıdır. Arama il veya ilçeyle daraltılabilir ve il, ilçe, mahalle ile cadde/sokak önerileri döndürür. Akışı kurarken şu kararları netleştirin:

• Aramayı ne zaman başlatacaksınız? Arama en az üç karakterle çalışır. İlk iki harfte boş bir ekran göstermek yerine "Mahalle veya sokak adını yazın" gibi kısa bir yönlendirme gösterin.
• Kapsamı daraltabilir misiniz? Kullanıcının ilini önceki siparişinden ya da seçtiği teslimat bölgesinden biliyorsanız, aramayı o ille sınırlayın. Öneriler kısalır ve isabetli hâle gelir.
• Kapı numarası ayrı bir adım olsun. Akıllı arama kapı numarası aramaz. Sokak seçildikten sonra kullanıcıdan yalnız o sokaktaki kapı numarasını istemek hem daha kısa hem daha güvenilir bir adımdır.
• Önerinin sırası bir onay değildir. Listenin en üstündeki öneri, adresin geçerli olduğunu ya da oraya teslimat yapılabileceğini göstermez. Kullanıcının seçimini onaylatın.
• Bir yedek yol bırakın. Arama sonuç vermezse "Listeden seçmek istiyorum" bağlantısıyla il, ilçe ve mahalle adımlarına geçilebilsin.

Önerilerin görünümü, sıralaması ve klavye davranışı gibi ayrıntılar için adres otomatik tamamlama deneyimi yazısına göz atabilirsiniz.

Kaydedilmiş adresler: en hızlı form, hiç doldurulmayan formdur

Tekrar alışveriş yapan bir müşteri için en iyi adres ekranı, karşısına hazır gelen ekrandır. Kaydedilmiş adresler mobil uygulama deneyiminin en çok zaman kazandıran parçasıdır ve tasarımına ayrıca özen göstermek gerekir.

• Varsayılan adres hazır gelsin. Ödeme adımında son kullanılan ya da varsayılan işaretlenen adres seçili olsun. Değiştirmek tek dokunuşla mümkün olsun.
• Kullanıcının verdiği etiketleri gösterin. "Ev", "İş", "Annemin evi" gibi kısa adlar, uzun bir adres metninden daha hızlı okunur.
• Kartta özet bilgi yeterli. Mahalle, sokak, kapı numarası ve ilçe/il iki satırda gösterilebilir. Tam metni düzenleme ekranına bırakın.
• Eski adresleri tazeleyin. Uzun süredir kullanılmayan bir adres seçildiğinde "Bu adres hâlâ güncel mi?" gibi kısa bir onay sorusu, taşınmış müşterilerin yanlış adrese sipariş vermesini önler.

Teknik ekibinize iletmeniz gereken bir nokta var. Kayıtlı adres yalnız metin olarak değil, her bileşenin kalıcı kimliğiyle (stableId) birlikte saklanmalıdır. Aynı adlı mahalleler bu sayede birbirine karışmaz ve adres verisi katalog sürümleri değişse de aynı kaydı göstermeye devam eder.

Kaydedilmiş adresler kişisel veridir. Saklama süresi, silme talepleri ve aydınlatma metni gibi konularda KVKK açısından hukuk danışmanınızın görüşünü almanızı öneririz.

Dokunmatik dostu listeler

Arama her zaman ilk tercih olsa da bazı kullanıcılar listeden seçmeyi tercih eder. Mahalle ya da kapı numarası gibi adımlar da çoğu zaman liste gerektirir. Dokunmatik ekranda listenin rahat kullanılması için şunlara dikkat edin:

• Geniş satırlar ve tam satır dokunma. Satırın yalnız yazısı değil, tamamı dokunulabilir olsun. Satırlar arasında parmağın yanlış satıra kaymayacağı kadar boşluk bırakın.
• Liste üstünde filtre kutusu. Bir ilçenin mahalle listesi tek seferde ve eksiksiz gelir, ama bu liste uzun olabilir. Listeyi ilk birkaç kayıtla kısaltmak yerine en üste bir filtre kutusu koyun. Kullanıcı birkaç harf yazarak listeyi daraltsın.
• Aynı adları ayırt edin. Mahalle listesindeki kayıtlar bağlı oldukları yerleşimin adını da taşır. Bu bilgiyi "DEMİROLUK (ÇAVUŞOĞLU)" gibi bir etiketle ya da ikinci satırda göstermek, aynı adlı mahallelerde yanlış seçimi azaltır.
• Geri dönüşte seçim kaybolmasın. Kullanıcı mahalle adımından ilçe adımına döndüğünde önceki seçimi işaretli görsün. Uygulamadan çıkıp geri geldiğinde form yerinde dursun.
• Doğru klavyeyi açın. Kapı numarası "12/A" gibi harf veya eğik çizgi içerebilir. Yalnız rakam girilebilen bir klavye dayatmayın.
• Ana buton erişilebilir olsun. "Devam" düğmesi başparmağın uzandığı alt bölgede yer alsın ve klavye açıkken de görünür kalsın.

Hazır örnekleri incelemek isterseniz adres seçici bileşen örnekleri sayfası, ekibinizle ortak bir başlangıç noktası olabilir.

Eksik bilgi için yönlendirme

"Adres geçersiz" uyarısı kullanıcıya hiçbir şey anlatmaz. İyi bir mobil adres girişi, eksik ya da hatalı bilgiyi kullanıcıyla birlikte düzeltir: neyin eksik olduğunu söyler ve bir sonraki adımı gösterir.

Pro ve üzeri paketlerdeki adres doğrulama bu yaklaşımı destekler. Adres bileşenleri ayrı ayrı kontrol edilir. Eşleşme olmadığında yanıt, sorunun hangi adımda çıktığını (ilçe, mahalle, sokak ya da kapı numarası) ve uygun durumlarda aynı kapsamdaki aday kayıtları içerir. Böylece ekranda "Moda Caddesi'nde 12 numara bulunamadı. Numarayı kontrol eder misiniz?" gibi somut bir mesaj gösterebilirsiniz. Aday listesi her zaman dolu gelmez. Liste boşsa kullanıcıyı kademeli seçime ya da açıklama alanına yönlendirin.

Katalogda yer almayan bilgiler için ayrı ve görünür alanlar ayırın: daire numarası, kat, bina ya da site adı, kurye için yol tarifi. Bu alanlar isteğe bağlı olabilir, ama boş bırakıldığında kısa bir hatırlatma göstermek kuryenin sahada müşteriyi araması gereken durumları azaltır.

Asıl karar operasyon tarafında verilir: Eşleşmeyen bir adresle sipariş durdurulacak mı, yoksa işaretlenip kontrol edilecek mi? Yeni yapılmış bir binanın kapı numarası henüz eşleşmeyebilir. Bu yüzden her durumda kullanıcıyı engellemek satış kaybına yol açabilir. Aşağıdaki tablo bir başlangıç çerçevesi sunar:

Karar ölçütleri ve izlenecek göstergeler

Yeni akışı devreye almadan önce ekip olarak şu sorulara yanıt verin:

1. Arama mı, kademeli liste mi ilk ekran olacak? Yedek yol nerede duracak?
2. Kayıtlı adresler hangi bilgilerle saklanacak ve ne zaman yeniden onaylatılacak?
3. Hangi doğrulama sonucunda sipariş durdurulacak, hangisinde yalnız işaretlenecek?
4. Katalog dışı bilgiler (daire, kat, tarif) hangi alanlarda toplanacak ve kuryeye nasıl ulaşacak?

Değişikliğin etkisini görmek için şu göstergeleri değişiklikten önce ve sonra izleyin:

• Adres ekranında geçen süre ve bu ekranda akışı terk eden kullanıcılar
• Sipariş sonrası gelen adres düzeltme talepleri
• Kuryenin adres netleştirmek için müşteriyi aradığı teslimatlar
• Seçim yerine serbest metinle girilen adreslerin payı

Hatalı adresin hangi kalemlerde maliyet ürettiğini ayrıntılı görmek isterseniz hatalı adresin e-ticarete maliyeti yazısı, bu göstergeleri bütçe diline çevirmenize yardımcı olur.

Teknik ekiple konuşulacak dört nokta

Kullanıcı deneyimi kararları ancak teknik altyapı doğru kurulduğunda işe yarar. Teknik ekibinizle şu dört başlığı konuşun:

• Anahtar uygulamanın içinde olmamalı. API anahtarı mobil uygulama paketine gömülmez. Uygulama kendi sunucunuza istek gönderir, adres sorgularını da sunucunuz yapar.
• Her tuş vuruşunda istek gönderilmemeli. Kullanıcı yazmayı kısa bir süre bıraktığında arama yapmak hem ekranı sakinleştirir hem paket kullanımınızı verimli tutar.
• Adresler kimlikle saklanmalı. Seçilen her bileşenin stableId değeri siparişle birlikte kaydedilir.
• Kapı araması sokağa bağlı olmalı. Kapı numarası, sokak seçildikten sonra o sokak kapsamında aranır.

Uç noktaların ayrıntıları API dokümantasyonu sayfasında yer alıyor.

Sonraki adım

Akışınızı denemek için ücretsiz kayıt olup Core paketiyle adres kataloğunu ve akıllı aramayı kullanmaya başlayabilirsiniz. Eksik bilgi yönlendirmesi için adres doğrulamaya ihtiyaç duyuyorsanız, paketler arasındaki farkları paket karşılaştırması bölümünde inceleyebilirsiniz.